SON DEPREMLER

Son depremler listesi, Türkiye'nin farklı noktalarında meydana gelen sarsıntıların ardından yakından takip ediliyor. Bugün deprem mi oldu, az önce deprem nerede oldu, son deprem hangi bölgede ve kaç büyüklüğünde meydana geldi soruları gündemdeki yerini koruyor. AFAD son depremler ve Kandilli Rasathanesi deprem verileri üzerinden İstanbul, Ankara, İzmir ve Türkiye genelinde kaydedilen sarsıntıların büyüklüğü, saati, derinliği ve merkez üssü bilgilerine ulaşılabiliyor. Gün içerisinde meydana gelen küçük ve büyük ölçekli depremler ile son artçı depremler de güncel listelerde yer alıyor. Peki, son dakika deprem mi oldu, az önce deprem nerede oldu, İstanbul, Ankara ve İzmir'de deprem oldu mu, en son deprem kaç büyüklüğünde gerçekleşti? İşte son dakika AFAD son depremler ve Kandilli Rasathanesi verileriyle güncel son depremler listesi...

Türkiye'de meydana gelen son depremler; depremin saati, büyüklüğü, derinliği, merkez üssü, enlem ve boylam bilgileriyle birlikte takip edilebiliyor. AFAD ve Kandilli Rasathanesi tarafından kaydedilen anlık deprem verileri, Türkiye'nin farklı noktalarında meydana gelen küçük ve büyük sarsıntıların izlenmesini sağlıyor. Deprem mi oldu, az önce deprem nerede oldu, en son deprem kaç büyüklüğünde gerçekleşti, İstanbul'da deprem oldu mu, Ankara'da deprem mi oldu, İzmir'de deprem oldu mu ve yakınımdaki son depremler hangileri gibi soruların yanıtları medyaradar.net'teki güncel canlı AFAD deprem kayıtları üzerinden görülebiliyor. Ana depremlerin ardından meydana gelen son artçı depremler de aynı şekilde saat, konum, derinlik ve büyüklük bilgileriyle kayıtlara yansıyor.

DEPREM NEDİR?

Deprem, yer kabuğunda meydana gelen kırılmalar sonucunda açığa çıkan enerjinin sismik dalgalar halinde yayılması ve bu dalgaların yeryüzünde sarsıntı oluşturmasıdır. Depremlerin büyük bölümü tektonik hareketler ve faylar üzerindeki gerilimlerle ilişkilidir. Bunun yanında volkanik faaliyetler ve farklı doğal ya da yapay olaylar da sismik titreşimler meydana getirebilir. Bir bölgede depremlerin zaman ve mekân içerisindeki oluşum miktarı ve sıklığı ise depremsellik veya sismisite olarak adlandırılır.

DEPREM BÜYÜKLÜĞÜ NEDİR?

Depremin büyüklüğü, meydana gelen deprem sırasında açığa çıkan enerjiyi karakterize eden ve sismik ölçümler sonucunda hesaplanan değerdir. Deprem kayıtlarında Ml, Mw, Mb, Ms ve Md gibi farklı büyüklük türleri görülebilir. Bu nedenle iki farklı deprem gözlem merkezinin aynı deprem için yayımladığı büyüklük değerlerinde kullanılan hesaplama yöntemine bağlı küçük farklılıklar bulunabilir. Depremin büyüklüğü ile şiddeti ise farklı kavramlardır. Büyüklük deprem sırasında açığa çıkan enerjiyi ifade ederken, şiddet depremin insanlar, yapılar, çevre ve doğa üzerindeki gözlenen etkilerini ifade eder.

YEREL BÜYÜKLÜK ML NEDİR?

Yerel büyüklük, deprem listelerinde Ml veya ML kısaltmasıyla gösterilen büyüklük türlerinden biridir. Charles F. Richter'in geliştirdiği yönteme dayanan yerel büyüklük hesaplaması, sismik dalgaların kaydedilen genliklerinden yararlanır. Özellikle yakın mesafelerde kaydedilen küçük ve orta büyüklükteki depremlerin değerlendirilmesinde kullanılan ölçülerden biridir. Son depremler tablolarında büyüklük tipinin ML olarak gösterilmesi, açıklanan rakamın yerel büyüklük yöntemiyle hesaplandığını ifade eder. AFAD'ın güncel son depremler tablosunda da ML türündeki kayıtlar yer almaktadır.

MOMENT BÜYÜKLÜĞÜ MW NEDİR?

Moment büyüklüğü Mw, özellikle büyük depremlerin büyüklüğünü belirlemede kullanılan ölçülerden biridir. Hesaplamada faydaki kırılmanın fiziksel özellikleri ve sismik moment dikkate alınır. Büyük depremlerde diğer bazı büyüklük ölçeklerinde görülebilen doygunluk sorunundan daha az etkilenmesi nedeniyle Mw, güçlü depremlerin büyüklüğünün ifade edilmesinde yaygın olarak kullanılır.

DEPREMİN DERİNLİĞİ NE ANLAMA GELİR?

Son depremler listesinde yer alan derinlik değeri, depremin yer içerisinde meydana geldiği odak noktasının yüzeye olan yaklaşık uzaklığını kilometre cinsinden gösterir. Aynı büyüklükte iki deprem farklı derinliklerde meydana geldiğinde yüzeyde hissedilme biçimleri de farklılaşabilir. Depremin hissedilmesini yalnızca büyüklük ve derinlik değil; merkez üssüne uzaklık, zeminin özellikleri ve yapıların özellikleri gibi farklı etkenler de belirler.

TÜRKİYE'DEKİ FAY HATLARI

Türkiye, aktif tektonik yapıların bulunduğu bir coğrafyada yer alıyor. Ülkedeki sismik aktivite üzerinde Kuzey Anadolu Fay Zonu, Doğu Anadolu Fay Zonu ve Batı Anadolu'daki aktif fay sistemleri önemli rol oynuyor. Bu ana sistemlerin yanı sıra Türkiye'nin farklı bölgelerinde çok sayıda aktif fay bulunuyor. Fay, yer kabuğunu meydana getiren kayaçların kırılması ve kırığın iki tarafındaki blokların birbirine göre hareket etmesiyle oluşan jeolojik yapıyı ifade ediyor.

TÜRKİYE DEPREM TEHLİKE HARİTASI

Türkiye'deki deprem tehlikesinin gösteriminde günümüzde Türkiye Deprem Tehlike Haritası kullanılıyor. Yenilenen harita 18 Mart 2018'de Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Ocak 2019'da yürürlüğe girdi. Harita, eski sistemde kullanılan birinci, ikinci veya üçüncü derece deprem bölgesi şeklindeki sınıflandırmanın yerine belirli noktalardaki deprem yer hareketi tehlikesini esas alan veriler sunuyor.

ARTÇI DEPREM NEDİR?

Artçı deprem, ana depremin ardından aynı bölgede meydana gelen ve ana şoktan daha küçük olan depremlere verilen isimdir. Ana şokun ardından fay ve çevresindeki yer kabuğunun yeni gerilim koşullarına uyum sağlaması sırasında çok sayıda artçı sarsıntı meydana gelebilir. Artçı depremler ilk dönemde daha sık görülebilir; zaman içerisinde sayıları genel olarak azalmakla birlikte haftalar, aylar ve bazı durumlarda daha uzun süre devam edebilir. Hasar görmüş yapılarda artçı sarsıntılar ayrıca risk oluşturabilir.

ÖNCÜ DEPREM NEDİR?

Daha büyük bir depremden önce aynı bölgede meydana gelen küçük sarsıntılar, daha sonraki büyük deprem gerçekleştikten sonra öncü deprem olarak tanımlanabilir. Bir depremin meydana geldiği anda öncü deprem olup olmadığını kesin olarak belirlemek mümkün değildir. Aynı fay zonunda daha sonra daha büyük bir deprem meydana gelmesi halinde önceki küçük sarsıntı öncü deprem olarak sınıflandırılabilir.

ANA ŞOK NEDİR?

Belirli bir bölgede gerçekleşen deprem dizisi içerisindeki en büyük deprem ana şok olarak adlandırılır. Ana şoktan önce meydana gelen daha küçük depremler öncü, ana şoktan sonra meydana gelen daha küçük depremler ise artçı deprem olarak sınıflandırılır. Deprem dizisi devam ederken önceki ana şoktan daha büyük bir deprem meydana gelmesi halinde sınıflandırma yeni verilere göre değişebilir.

DEPREMİN BÜYÜKLÜĞÜ İLE ŞİDDETİ AYNI ŞEY Mİ?

Depremin büyüklüğü ve deprem şiddeti birbirinden farklı iki kavramdır. Büyüklük, deprem sırasında ortaya çıkan toplam enerjiyi karakterize eden aletsel ölçüm ve hesaplama sonucudur. Şiddet ise depremin belirli bir yerde insanlar, yapılar, çevre ve doğa üzerinde meydana getirdiği etkilerin derecelendirilmesini ifade eder. Bu nedenle son depremler listelerinde açıklanan 3.0, 4.5 veya 6.0 gibi değerler depremin büyüklüğünü gösterir.

KÜÇÜK DEPREMLER HİSSEDİLİR Mİ?

Düşük büyüklükteki depremlerin önemli bölümü insanlar tarafından fark edilmeden yalnızca sismik ölçüm cihazları tarafından kaydedilebilir. AFAD, büyüklüğü 3 ve altında olan ve kolayca hissedilmeyen ancak cihazlarla kaydedilebilen depremleri mikrodeprem olarak tanımlıyor. Bir depremin hissedilip hissedilmemesinde büyüklüğün yanı sıra derinlik, merkez üssüne uzaklık, zemin koşulları ve yapı özellikleri de etkili olabilir.

SON ARTÇI DEPREMLER NE KADAR SÜRE DEVAM EDER?

Artçı depremler için her depremde geçerli sabit bir süre bulunmaz. Ana şok sonrasında yoğunlaşan artçı aktivitenin sıklığı zamanla azalabilir; ancak artçı sarsıntılar haftalar, aylar ve bazı deprem dizilerinde daha uzun süre devam edebilir. Bu nedenle büyük bir depremin ardından bölgede kaydedilen her yeni sarsıntı; konumu, büyüklüğü ve deprem dizisi içerisindeki yeri dikkate alınarak değerlendirilir.