Fatih Altaylı’dan Nagehan Alçı’ya ‘medrese’ tavsiyesi! ‘Belki üşenir ama…’

Gazeteci Nagehan Alçı'nın medreselerin eğitim verebileceğine yönelik sözleri tartışma yaratırken gazeteci Fatih Altaylı’dan dikkat çeken bir tavsiye geldi.Türkiye son haftalarda hem Süleymancılara hem de Kuytulculara yapılan operasyonları tartışırken, Nagehan Alçı'nın medreselere ilişkin sözleri tartışma yarattı.Medreselerin eğitim vermesine karşı çıkılmaması gerektiğini savunan Nagehan Alçı “Bence medreseler eğitim verebilir. Medrese kültürü bu toplum için önemlidir. Bunu reddedemezsiniz, illegal hale getiremezsiniz” ifadelerini kullandı.Alçı'nın sözleri sosyal medyada tartışılırken, gazeteci Fatih Altaylı’dan dikkat çeken bir yazı geldi.Altaylı, medreselerin tarihsel olarak ağırlıklı biçimde din eğitimi verdiğini belirterek, bu kurumların zaman içerisinde pozitif bilimleri de müfredata dahil ederek üniversitelere benzetilmeye çalışıldığını ifade etti.Altaylı, medreselerin Türk eğitim tarihindeki yerine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:“Medrese adı verilen eğitim kurumları Türk geleneğine Büyük Selçuklu ile girmiş, öncelikle Kur’an ve fıkıh üzerine eğitim veren okullardı.”Medreselerde zaman içerisinde pozitif bilimlerin de okutulmaya başlandığını belirten Altaylı, bu kurumların Osmanlı’nın son döneminde ise Tanzimat’la birlikte daha çok din eğitimiyle sınırlı kaldığını yazdı.Altaylı, Alçı’nın medrese önerisini eleştirirken, Alçı’nın çocuklarının eğitim hayatına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Alçı’nın çocuklarını Fransız Konsolosluk okulunda okuttuğunu belirten Altaylı, medrese eğitiminin toplumun farklı kesimlerine önerilmesini eleştirdi.Yazısında eğitim sistemleri arasındaki farklılıklara da dikkat çeken Altaylı, medrese ve üniversitenin tarihsel gelişimini karşılaştıran YÖK eski Başkanı Kemal Gürüz’ün “Medrese v. Üniversite: Geri Kalmanın ve İlerlemenin Karşılaştırmalı Tarihçesi” adlı kitabına işaret etti.Altaylı, söz konusu çalışmanın medreselerin eğitim tarihindeki rolünü anlamak açısından okunmasını önererek şu ifadeleri kullandı:“Bu kitap, bugün artık medreseye niye ihtiyaç olmadığını ve medresenin Osmanlı’nın geri kalmasındaki etkisini Nagehan Alçı’ya anlatacaktır.”Altaylı ayrıca, bilimsel ve teknolojik gelişmeler açısından üniversite eğitiminin önemini Selçuk Bayraktar örneği üzerinden değerlendirdi. Bayraktar’ın eğitim geçmişine dikkat çeken Altaylı, Robert Kolej, İstanbul Teknik Üniversitesi, Pennsylvania Üniversitesi ve Massachusetts Institute of Technology’deki eğitim süreçlerini hatırlattı.Altaylı, Bayraktar’ın farklı bir eğitim yolunu tercih etmesi durumunda bugünkü çalışmalarının ortaya çıkıp çıkamayacağını sorgulayarak yazısını şöyle sürdürdü:“Acaba Selçuk Bayraktar Robert Kolej, İTÜ Elektronik, UPenn, MIT gibi Türkiye’nin ve dünyanın en önemli eğitim kurumlarında ve üniversitelerinde eğitim görmek yerine ‘medrese eğitimi’ alsaydı bugün herkesin gururu olan Bayraktar İHA ve SİHA’larını yapabilir miydi?”Altaylı, yazısının sonunda Alçı’ya Gürüz’ün kitabını okumasını tavsiye etti ve Bayraktar örneğinin eğitim kurumları arasındaki farkı ortaya koyduğunu savundu:“Belki halka medrese eğitimini öneren Alçı ‘Medrese v. Üniversite: Geri Kalmanın ve İlerlemenin Karşılaştırmalı Tarihçesi’ kitabını okumaya üşenir ama en azından bu örneği anlayabilir!”Fatih Altaylı’nın bugünkü köşesinden ‘Üniversite mi medrese mi!’ başlıklı bölüm şöyle:Nagehan Alçı, medreselerin yeniden açılmasını önermiş, bunun Türk geleneğinde yeri olduğunu söylemiş ve bunlara öcü gibi bakılmasın buyurmuş.Millet de ciddiye alıp eleştirmiş.Duyunca şöyle bir baktım ve güldüm.Acaba Nagehan Alçı medresenin ne olduğunu, nasıl bir eğitim verdiğini, buralarda ne öğretildiğini biliyor mu!Medrese adı verilen eğitim kurumları Türk geleneğine Büyük Selçuklu ile girmiş, öncelikle Kur’an ve fıkıh üzerine eğitim veren okullardı.Başkaca bir eğitim kurumu olmadığı için zaman içinde pozitif bilimlerin de müfredata eklenmesiyle bugünkü üniversitelere az da olsa benzetilmeye çalışılmış eğitim kurumlarıdır.Osmanlı’nın son döneminde, Tanzimat ile beraber sadece din eğitimi vermekle sınırlanmışlardı. Kendi çocuklarını Türk müfredatı ile bağlantısı bile olmayan Fransız Konsolosluk okulunda okutan Alçı’nın “avama” medrese önermesi oldukça komik.“Siz çocuklarınızı medreseye yollayın” demek, “Sizin çocuklarınız gelecek yarışında geri kalsın, bizimkilere rakip olmasın” diyen bir elitist anlayışın eseri olabilir ancak.Tabii medrese eğitiminin ne olduğunu bilen biri için.12. yüzyıldan itibaren Avrupa’da üniversitelerin açılmasıyla birlikte, İslam dünyasının o güne kadar öncü olduğu bilimde giderek geride kalmaya başlaması rastlantısal bir durum değildir.Nagehan Alçı’ya, Türkiye’nin önemli eğitimcilerinden, eski YÖK Başkanı Kemal Gürüz’ün ‘Medrese v. Üniversite: Geri Kalmanın ve İlerlemenin Karşılaştırmalı Tarihçesi’ adlı kapsamlı incelemesini okumasını tavsiye ederim.Yazarın siyasi görüşünden bağımsız olarak her iki kurumu tarafsız bir gözle ele alan bu kitap, bugün artık medreseye niye ihtiyaç olmadığını ve medresenin Osmanlı’nın geri kalmasındaki etkisini Nagehan Alçı’ya anlatacaktır.Tek bir örnek vereyim; acaba Selçuk Bayraktar Robert Kolej, İTÜ Elektronik, UPenn, MIT gibi Türkiye’nin ve dünyanın en önemli eğitim kurumlarında ve üniversitelerinde eğitim görmek yerine “medrese eğitimi” alsaydı bugün herkesin gururu olan Bayraktar İHA ve SİHA’larını yapabilir miydi!Belki halka medrese eğitimini öneren Alçı ‘Medrese v. Üniversite: Geri Kalmanın ve İlerlemenin Karşılaştırmalı Tarihçesi’ kitabını okumaya üşenir ama en azından bu örneği anlayabilir!